Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

Column: De kunst van het opnieuw beginnen

door Joep Dohmen

De beroemde Franse kunstschilder Paul Gauguin was ooit een succesvol beurshandelaar. Hij had een matig huwelijk met een Deense vrouw en vijf kinderen, toen hij huis en haard verliet voor een ongewis avontuur in de Stille Zuidzee. Daar begon hij opnieuw en schiep een fonkelnieuw genre: het symbolisme.

Terwijl hij als kunstenaar tot grote bloei kwam, verkommerde hij als mens. Enkele jaren na een mislukte zelfmoordpoging stierf hij op 53 jarige leeftijd aan syfilis, eenzaam en ongelukkig. Zijn laatste schilderij is getiteld: ‘Waar komen we vandaan, wie zijn we en waar gaan we naar toe?’

 

Leukste man

Opnieuw beginnen is tegenwoordig erg in. Veel mensen dromen van een nieuw begin. Ze willen een nieuwe start maken: een andere baan, een verhuizing, een nieuw huwelijk, een leven in het buitenland, soms zelfs een ander lichaam. Waar komt dat verlangen naar een nieuw begin vandaan? Waarschijnlijk omdat iemand ontevreden is met zichzelf en met wat er tot dan toe van zijn of haar leven geworden is. Veel van ons leven is door toevallige omstandigheden of noodgedwongen tot stand gekomen. Je mocht niet gaan studeren, maar moest meteen gaan werken. Je had geen talent, zeiden ze. Je dacht dat hij de leukste man op aarde was toen je hem trouwde. In sommige gevallen heb je je heel weldoordacht verbonden aan een baan, een huis, een mens, ja zelfs aan een god. Maar of het nu toeval was of goed doordacht, het werd toch nooit echt jouw eigen leven. En dan zie je ineens de kans schoon om op te breken en iets anders van je leven te maken. Je ontdekt waar je hart ligt en je begint opnieuw.

 

Goedmaken

Opnieuw beginnen heeft natuurlijk ook te maken met de talloze opties die onze laatmoderne samenleving biedt. Wij hebben veel meer vrijheid en minder verplichtingen en geboden dan vroeger. Veel kansen kun je onbenut laten, want er komt vast nog wel een trein langs die naar het land van je dromen voert. Hoe aantrekkelijk dit ook lijkt, toch is het helemaal niet makkelijk om opnieuw te beginnen. Op de eerste plaats moet je de moed opbrengen om je werkelijk los te maken van het oude. En dan: hoe weet je dat het nieuwe beter zal zijn? Vaak stuit je op dezelfde problemen als voorheen. Het belangrijkste is misschien dit: Gauguin schiep een prachtig oeuvre voor ons, maar ging er zelf kapot aan, want hij kon niet aarden in de Indische archipel. Je moet dus niet alleen weten wat je wilt, maar ook of je opgewassen bent tegen zo’n nieuw leven. Als je geluk hebt, kan de toekomst het verleden goedmaken.

 

[ Dit artikel verscheen in Phronèsis Nummer 4 – Maart 2018 ]